Có một thực trạng lâu nay của đa số người Việt là tâm lý ngại khám sức khỏe tổng quát (SKTQ) - hầu như chỉ đến gặp bác sĩ khi thực sự có bệnh.
Trong khi y học hiện đại hướng người dân thực hiện lối sống “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, thì khám SKTQ chính là biện pháp hữu hiệu để bảo vệ bản thân và nâng cao chất lượng sống.
Vì sao việc khám SKTQ vẫn bị xem nhẹ?
Dẫu khoa học phát triển, người dân Việt được tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe - đời sống tiên tiến hơn, song việc khám SKTQ vẫn bị nhiều người cho là tốn thời gian không cần thiết. Một số người cho rằng “bói ra ma, quét nhà ra rác”, đã khám thì kiểu gì cũng “bới” ra bệnh, tốn kém thêm nhiều chi phí, gây hoang mang lo lắng. Không ít người ngại đi khám tổng quát vì sợ bị bác sĩ “vẽ” ra nhiều xét nghiệm rườm rà, tốn kém...
Thực tế, khám sức khỏe không phải nhằm “bới” cho ra bệnh mà đây là biện pháp hữu hiệu giúp ta tầm soát những bệnh nguy hiểm từ giai đoạn sớm và tư vấn phòng chống những căn bệnh thường gặp, giúp bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng sống đồng thời nhìn lại sức khỏe bản thân, tránh được các lo lắng không cần thiết.
Ngược lại không ít bệnh nhân chỉ vì không khám SKTQ định kỳ do rất tin tưởng vào sức khỏe của mình (câu nói thường gặp là: “Tôi hiểu bản thân tôi hơn bất kỳ ai chứ!”). Rất nhiều bệnh lý khi ở thời gian ủ bệnh không hề có triệu chứng lâm sàng, song lúc bộc phát các biểu hiện bệnh lý điển hình thì bệnh đã ở giai đoạn trầm trọng, việc chữa trị tốn kém, phức tạp và thậm chí nhiều trường hợp vô phương cứu chữa.
Như trường hợp chị Nguyễn Ngọc T. (42 tuổi, ngụ tại quận 3, TP.HCM) khám SKTQ theo diện “bắt buộc” - cơ quan tổ chức khám SKTQ cho nhân viên - thì tất cả các chỉ số sức khỏe điều bình thường. Song ở thời điểm đó chị có triệu chứng đi tiểu ra máu. Bác sĩ yêu cầu chị làm lại xét nghiệm này để loại trừ sai số ngẫu nhiên ở kết quả cũng như những tác động ngoại cảnh khác nhưng chị không thực hiện theo vì cho rằng việc đó không quan trọng. Hai năm sau chị bị suy thận nặng.
Chính tâm lý ngại thực hiện các xét nghiệm tốn chi phí và thời gian, thiếu tin tưởng vào bác sĩ đã khiến nhiều người phải ân hận khi một ngày kia phát hiện ra mình bị ung thư giai đoạn trễ…
Để việc khám SKTQ mang lại lợi ích thực sự
Việc khám SKTQ cần được thực hiện mỗi năm 1 lần, qua đó có thể chẩn đoán các nguy cơ tiềm ẩn của nhiều bệnh nguy hiểm như bệnh lao, tim mạch, rối loạn chức năng hô hấp, ung thư phổi, dạ dày, vòm họng hay các bệnh viêm gan siêu vi.